جراحی خارج کردن پروتز سینه (Explantation)
جراحی خارج کردن پروتز سینه یعنی برداشتن ایمپلنتها (سیلیکونی یا سالینی) و در صورت نیاز رسیدگی به کپسول اطراف آنها. این عمل میتواند بهتنهایی یا همراه با کارهای تکمیلی مثل لیفت سینه انجام شود. خارج کردن پروتز سینه دلایل مختلفی دارد که در ادامه به آنها می پردازیم
چرا افراد پروتز را خارج میکنند؟
– درد، سفتی یا تغییر شکل سینه (اغلب بهعلت کپسولار کانترکچر = سفت شدن کپسول)
– پارگی/نشت پروتز
– سالین: معمولاً سریع خالی میشود و مشخص است
– سیلیکون: ممکن است «خاموش» باشد و با MRI/سونوگرافی مشخص شود
– جابجایی پروتز، چینخوردگی، عدم تقارن
– عفونت یا تجمع مایع مزمن (سروما)
– ترجیح شخصی/تغییر سبک زندگی
– نگرانیهای نادر ولی مهم مثل:
– BIA-ALCL (لنفوم بسیار نادر مرتبط با ایمپلنت، بیشتر با سطح تکسچر/زبر)
– بهندرت BIA-SCC (بسیار نادر)
روشهای رایج جراحی
جراح بسته به مشکل شما و وضعیت بافت، یکی از اینها را پیشنهاد میدهد:
1. خارج کردن فقط پروتز
– سادهتر، اما ممکن است شلی/افتادگی یا فضای خالی بیشتر دیده شود.
2. خارج کردن پروتز + کپسولکتومی (برداشتن کپسول)
– جزئی یا کامل
– در مواردی مثل سفتی شدید، درد، کپسول ضخیم، یا نگرانیهای خاص انجام میشود.
3. En bloc capsulectomy (برداشتن پروتز و کپسول یکجا)
– فقط در شرایط مشخص (مثلاً شک به بدخیمی/آلودگی) اندیکاسیون قویتری دارد و همیشه لازم نیست.
– ریسک و سختی عمل معمولاً بیشتر است.
4. Explant + لیفت سینه (Mastopexy)
– اگر بعد از خروج، احتمال افتادگی/شل شدن زیاد باشد، برای فرم بهتر کمک میکند.
– گاهی لیفت + تزریق چربی (Fat grafting) هم پیشنهاد میشود (ممکن است چند جلسه لازم شود).
قبل از عمل چه ارزیابیهایی لازم است؟
– معاینه و بررسی سوابق نوع پروتز (سطح صاف/تکسچر، تاریخ کارگذاری)
– در صورت شک به پارگی یا علائم: سونوگرافی و گاهی MRI
– اگر تورم ناگهانی یکطرفه، تجمع مایع دیررس، توده، یا درد جدید دارید: ارزیابی تخصصی و گاهی نمونهبرداری/ارسال مایع برای آزمایشهای خاص لازم میشود.
ریسکها و عوارض احتمالی
مثل هر جراحی:
– خونریزی، هماتوم، عفونت، سروما
– اسکار (جای زخم)، تغییر حس نوک سینه
– شلی/چروک پوست، عدم تقارن، فرو رفتگی یا تغییر شکل
– نیاز به عمل تکمیلی (مثلاً لیفت یا ترمیم)
– در کپسولکتومیهای وسیع: درد بیشتر، طولانیتر شدن عمل، و بهندرت آسیب به ساختارهای اطراف (بسته به محل پروتز زیرعضله/روعضله)
دوران نقاهت (کلی و متغیر)
– معمولاً چند روز اول درد و کشش بیشتر است؛ دارو و گن/سوتین طبی طبق نظر جراح
– برگشت به کار سبک: اغلب حدود ۱ تا ۲ هفته (بسته به نوع عمل)
– ورزش سنگین/بالا بردن دستها: معمولاً ۴ تا ۶ هفته
– اگر درن گذاشته شود، زمان خروج آن بسته به ترشح است.
چه زمانی فوراً باید مراجعه کنید؟
– تب، قرمزی و درد رو به افزایش
– تورم سریع یکطرفه، کبودی گسترده، تنگی نفس
– ترشح بدبو از زخم
– توده جدید یا تجمع مایع قابل توجه، مخصوصاً اگر ماهها/سالها بعد از گذاشتن پروتز ایجاد شده باشد
سؤالهای مهمی که از جراح بپرسید
– پروتز من زیرعضله است یا روعضله؟ این روی روش و نتیجه اثر دارد؟
– آیا کپسولکتومی کامل لازم است یا جزئی کافی است؟ دلیل؟
– احتمال نیاز به لیفت یا تزریق چربی چقدر است؟
– اسکارها کجا خواهند بود؟ زمان بهبود؟
– برنامه کنترل درد، درن، و محدودیت فعالیتها چیست؟
– اگر مایع/کپسول خارج شود، آیا برای پاتولوژی/آزمایش ارسال میشود؟
اگر دوست دارید راهنمایی دقیقتر بدهم، از طریق واتس اپ می توانید مشاوره نمایید:
1) پروتز سیلیکون است یا سالین؟
2) چند سال از گذاشتنش میگذرد؟
3) مشکل اصلی شما چیست (درد/سفتی/پارگی/افتادگی/ظاهر/…)?
4) سینهها زیرعضله بوده یا روعضله (اگر میدانید)؟
5) آیا قصد دارید بعد از خروج، سینه کوچکتر بماند یا فرم پرتر با لیفت/چربی مدنظر دارید؟
آیا خارج کردن پروتز سینه باعث میشود سینهها خیلی شل و افتاده شوند؟
بله، ممکن است بعد از خارج کردن پروتز سینه ، سینهها شلتر و افتادهتر به نظر برسند—اما میزانش برای همه یکسان نیست و به چند عامل اصلی بستگی دارد.
چه چیزهایی تعیین میکند چقدر شلی/افتادگی ایجاد میشود؟
1) اندازه پروتز و مدت زمان استفاده
– هرچه پروتز بزرگتر و مدت حضورش طولانیتر باشد، پوست و بافت بیشتر کش میآید و بعد از خروج احتمال شلی بیشتر است.
2) کیفیت پوست و میزان الاستیسیته
– پوست نازکتر، ترک پوستی (استریا)، کاهش وزن، سیگار، و سن بالاتر → برگشتپذیری کمتر.
3) حجم بافت طبیعی سینه قبل از پروتز
– اگر از ابتدا بافت طبیعی کم بوده، بعد از خروج ممکن است حالت «خالیتر» و افتادهتر دیده شود.
4) بارداری/شیردهی یا نوسان وزن
– اینها مستقل از پروتز هم باعث افتادگی میشوند و اثرشان جمع میشود.
5) محل قرارگیری پروتز (زیرعضله یا روی عضله)
– روی شکل نهایی اثر دارد، ولی معمولاً کشش پوست/حجم پروتز نقش پررنگتری دارد.
بعد از خروج، آیا سینهها “برمیگردند”؟
– در بسیاری از افراد طی چند هفته تا چند ماه (مثلاً 3 تا 6 ماه) مقداری جمعشدن پوست و بهتر شدن فرم رخ میدهد.
– ولی اگر پوست خیلی کش آمده باشد، معمولاً کامل به حالت قبل برنمیگردد.
چه کارهایی برای جلوگیری/اصلاح افتادگی وجود دارد؟
1) خروج پروتز بهتنهایی
– مناسب وقتی افتادگی کم است یا پوست هنوز خوب جمع میشود.
– ریسک: ممکن است شل/چروک یا کاهش حجم واضح داشته باشید.
2) خروج پروتز + لیفت سینه (Mastopexy)
– بهترین گزینه برای افتادگی متوسط تا زیاد.
– نتیجه: نوک سینه بالا میآید، پوست اضافه برداشته میشود، فرم گردتر میشود.
– نکته: اسکار (جای بخیه) بیشتر از خروج ساده است.
3) خروج پروتز + تزریق چربی (Fat grafting)
– برای پر کردن قسمتهای خالی و نرمتر کردن کانتور.
– محدودیت: معمولاً حجم محدود و گاهی نیاز به چند جلسه.
4) لیفت را همزمان انجام دهیم یا با فاصله؟
– در برخی افراد میشود همزمان انجام داد.
– گاهی جراح پیشنهاد میکند اول خروج، سپس بعد از چند ماه که بافتها تثبیت شد لیفت انجام شود—بهخصوص اگر پیشبینی نتیجه سخت باشد.
چه کسانی بیشتر احتمال افتادگی واضح دارند؟
– پروتزهای بزرگ، مدت طولانی، پوست نازک/ترکدار، کاهش وزن زیاد، یا افتادگی قبل از خروج.
عمل «خروج پروتز + لیفت سینه» چگونه انجام میشود؟
این عمل معمولاً در یک جلسه انجام میشود و هدفش این است که هم ایمپلنت خارج شود و هم با جمع کردن پوست و بالا آوردن نوک سینه، شکل سینه بعد از خروج «خالی و افتاده» نشود.
> توضیحات زیر کلی است؛ جزئیات دقیق به اندازه پروتز، افتادگی، کیفیت پوست، محل پروتز (زیرعضله/روعضله) و وضعیت کپسول بستگی دارد.
1) قبل از جراحی (برنامهریزی)
جراح معمولاً:
– معاینه میکند و در حالت ایستاده روی سینه علامتگذاری انجام میدهد (محل جدید نوک سینه و خطوط برش).
– درباره موارد زیر تصمیم میگیرد:
– خروج ساده پروتز یا همراه با کپسولکتومی (برداشتن کپسول بهصورت جزئی/کامل)
– نوع لیفت (الگوی برشها)
– نیاز یا عدم نیاز به تزریق چربی (گاهی همزمان یا در مرحله بعد)
– اگر شک به پارگی/سروما/توده باشد ممکن است سونوگرافی یا MRI درخواست شود.
2) بیهوشی و زمان عمل
– اغلب با بیهوشی عمومی انجام میشود.
– زمان عمل بسته به پیچیدگی معمولاً حدود ۲ تا ۴+ ساعت (خروج ساده کمتر، کپسولکتومی کامل/لیفت پیچیده بیشتر).
3) مرحله خروج پروتز (Explant)
جراح معمولاً از همان اسکار قبلی (مثلاً زیرسینه) یا برش مناسب لیفت وارد میشود و:
1) به پروتز میرسد و آن را خارج میکند.
2) فضای اطراف پروتز (Pocket) را بررسی میکند.
کار روی «کپسول» اطراف پروتز
کپسول همان بافتی است که بدن دور پروتز میسازد. بسته به شرایط:
– کپسولوتومی: برش دادن/شل کردن کپسول (کمتهاجمیتر)
– کپسولکتومی جزئی یا کامل: برداشتن بخشی یا تمام کپسول
– En bloc (برداشتن پروتز و کپسول یکجا): معمولاً فقط در شرایط خاص (مثلاً نگرانی جدی از بدخیمی/آلودگی) منطقیتر است و همیشه لازم نیست.
> در بسیاری از موارد، کپسول یا مایع اطراف آن برای پاتولوژی ارسال میشود (بهخصوص اگر مایع دیررس، کپسول غیرطبیعی، یا سابقه پروتز تکسچر وجود داشته باشد).
بعد از خروج، با «فضای خالی» چه میکنند؟
برای اینکه سینه جمعوجورتر شود، جراح ممکن است:
– جیب را کوچک کند (Pocket reduction)
– در صورت نیاز با بخیههای داخلی، بافت را فرمدهی کند (اینترنال برا)
4) مرحله لیفت سینه (Mastopexy)
در لیفت، هدف این است که:
– نوک سینه و هاله به موقعیت بالاتر منتقل شود (با حفظ خونرسانی)
– پوست اضافه برداشته شود
– بافت سینه شکلدهی شود تا فرم گردتر و بالاتر بگیرد
الگوهای رایج برش (جای بخیه)
انتخاب الگو به میزان افتادگی و پوست اضافه بستگی دارد:
1) دور هاله (Periareolar / Donut)
– اسکار فقط دور هاله
– مناسب افتادگی خفیف
– محدودیت: قدرت لیفت کمتر، احتمال پهن شدن هاله در برخی افراد
2) عمودی (Lollipop)
– دور هاله + یک خط عمودی تا چین زیر سینه
– مناسب افتادگی خفیف تا متوسط
– یکی از رایجترینها
3) لنگری / T معکوس (Anchor / Wise pattern)
– دور هاله + عمودی + یک خط در چین زیر سینه
– مناسب افتادگی زیاد یا پوست اضافه زیاد
– اسکار بیشتر، اما کنترل فرم و جمع کردن پوست بهتر
کوچک کردن هاله (در صورت نیاز)
اگر هاله بزرگ شده باشد، همزمان میتوان آن را کوچکتر کرد.

5) پایان عمل: درن، پانسمان، سوتین طبی
– ممکن است درن گذاشته شود (بهخصوص اگر کپسولکتومی انجام شده یا فضای عمل وسیع باشد)؛ معمولاً چند روز بعد خارج میشود.
– پانسمان و سپس سوتین طبی برای حمایت و کاهش تورم استفاده میشود.
6) دوران نقاهت به طور کلی
– درد/کشش: معمولاً چند روز اول بیشتر است.
– کار سبک: اغلب ۱ تا ۲ هفته
– فعالیت سنگین/ورزش/بلند کردن دستها: معمولاً ۴ تا ۶ هفته (طبق نظر جراح)
– شکل نهایی: تورم و سفتی تدریجاً بهتر میشود؛ قضاوت بهتر معمولاً چند ماه بعد است.
عوارض و ریسکهای مهم (واقعبینانه)
– خونریزی/هماتوم، عفونت، سروما
– باز شدن لبه زخم یا دیر خوب شدن (بهخصوص در برش لنگری)
– اسکار برجسته یا پهن
– کاهش/تغییر حس نوک سینه
– عدم تقارن
– در موارد نادر: مشکل خونرسانی به نوک سینه (ریسکش با تکنیک، سیگار، دیابت، و لیفتهای بزرگ بیشتر میشود)

سؤالهای کلیدی که قبل از عمل از جراح بپرسید
– لیفت من از کدام نوع است (دونات/عمودی/لنگری) و اسکار دقیقاً کجا میافتد؟
– آیا کپسولکتومی کامل لازم است یا نه؟ دلیل؟
– احتمال نیاز به تزریق چربی برای پرتر شدن بالای سینه چقدر است؟
– آیا این کار را همزمان انجام میدهید یا دو مرحلهای بهتر است؟
– احتمال نیاز به درن و مدت استفاده؟
– برنامه مراقبت از زخم و زمان برگشت به ورزش؟

