جراحی لیفت شکم افتاده
جراحی لیفت شکم معمولاً برای افرادی که به دلیل افزایش وزن، بارداری ، کاهش وزن شدید ، افزایش سن دارای شکم شل و افتاده هستند مناسب است و به یکی از این دو عمل اشاره دارد:
1) ابدومینوپلاستی (Tummy Tuck): سفتکردن دیواره شکم (ترمیم عضلات جدا شده) + برداشتن پوست و چربی اضافه، معمولاً همراه با جابهجایی ناف.
2) پانیکولکتومی (Panniculectomy): برداشتن «آویز شکمی/پانیکولوس» (پوست و چربی آویزان) بدون تمرکز اصلی روی سفتکردن عضلات یا فرمدهی زیبایی.
چه کسانی کاندید مناسباند؟
– بعد از کاهش وزن زیاد یا بارداری که پوست اضافه و شلی واضح باقی مانده
– وزن نسبتاً ثابت (معمولاً ۶ ماه پایدار)
– عدم برنامه بارداری نزدیک (بارداری بعد از عمل میتواند نتیجه را خراب کند)
– عدم مصرف دخانیات یا توانایی قطع کامل نیکوتین (سیگار/قلیان/ویپ/پچ نیکوتین) قبل و بعد از عمل
– سلامت عمومی قابل قبول (کنترل دیابت، کمخونی، مشکلات قلبی/ریوی و…)
> اگر «برجستگی شکم» بیشتر از چربی باشد و از شل شدن عضلات/دیاستاز باشد، ابدومینوپلاستی معمولاً اثرگذارتر از رژیم و ورزش تنهاست.
انواع رایج جراحی لیفت شکم
– مینی ابدومینوپلاستی: برای شلی محدود زیر ناف؛ برش کوتاهتر، معمولاً ناف جابهجا نمیشود.
– ابدومینوپلاستی کامل: برای شلی بیشتر، ترمیم عضلات + جابهجایی ناف.
– ابدومینوپلاستی گسترده / فلور-د-لیس: برای پوست بسیار اضافی (بهخصوص بعد از کاهش وزن شدید)؛ ممکن است اسکار عمودی هم اضافه شود.
– لیپوساکشن همراه: گاهی برای فرمدهی بهتر پهلو/بالا شکم؛ اما جایگزین برداشتن پوست شل نیست.
روند کلی جراحی لیفت شکم و جای زخم
– برش معمولاً پایین شکم (در خط لباس زیر)
– برداشتن پوست اضافه، سفت کردن عضلات در صورت نیاز
– احتمال گذاشتن درن برای چند روز
– اسکار دائمی است ولی معمولاً با گذشت زمان کمرنگتر میشود (تا ۶–۱۲ ماه)
ریسکها و عوارض مهم (واقعبینانه)
– سروما (جمع شدن مایع)، خونریزی/هماتوم
– عفونت، باز شدن زخم، بدجوشخوردن اسکار
– بیحسی یا تغییر حس پوست (گاهی طولانی)
– نکروز پوست (خطر بیشتر با نیکوتین)
– لخته خون (DVT/PE) بهخصوص با اضافهوزن، بیتحرکی، سابقه خانوادگی
– عدم تقارن یا نیاز به ترمیم
دوران نقاهت معمول جراحی لیفت شکم
– راه رفتن سبک از همان روزهای اول برای کاهش خطر لخته
– برگشت به کار اداری: حدود ۱–۲ هفته (بسته به وسعت عمل)
– فعالیت سنگین/ورزش: معمولاً ۴–۶ هفته (طبق نظر جراح)
– استفاده از گن چند هفته
– نتیجه نهایی با کاهش ورم: چند ماه زمان میبرد
چه چیزهایی نتیجه را خراب میکند؟
– سیگار/نیکوتین
– افزایش وزن مجدد
– بارداری بعد از عمل
– کنترلنشدن دیابت یا کمبود پروتئین/کمخونی
آیا بیمه پوشش میدهد؟
– اگر هدف درمانی باشد (مثلاً پانیکولوس باعث عفونتهای پوستی، زخم، مشکل بهداشت/تحرک) گاهی پانیکولکتومی ممکن است تحت شرایطی قابل پیگیری باشد.
– ابدومینوپلاستی زیبایی معمولاً تحت پوشش نیست.
برای راهنمایی دقیقتر، این ۶ سؤال را جواب بدهید
1) شلی بیشتر زیر ناف است یا کل شکم؟
2) سابقه بارداری یا کاهش وزن زیاد داشتهاید؟
3) قد/وزن یا حدود BMI؟ (تقریبی هم کافی است)
4) آیا فتق ناف/کشاله ران یا “دیاستاز” تشخیص داده شده؟
5) مصرف سیگار/قلیان/ویپ دارید؟
6) هدف اصلی شما: ظاهر، رفع آویز و عرقسوز/عفونت پوستی، یا هر دو؟
برای مشاوره از طریق واتساپ لطفا کلیک کنید
- لطفا اگر اطلاعات پزشکی دارید ، ارسال کنید
- لطفا اگر بیماری دارید یا دارو مصرف می کنید ، اطلاع دهید
- لطفا نام و سن خود را بگویید
اگر جواب بدهید، میتوانم بگویم کدام نوع عمل (مینی/کامل/پانیکولکتومی ± لیپو) محتملتر مناسب شماست و چه نکاتی را در ویزیت جراح پلاستیک مطرح کنید.
انواع تکنیکهای جراحی فرمدهی شکم
در «فرمدهی شکم» چند خانوادهی اصلی تکنیک وجود دارد که بر اساس میزان پوست اضافه، شلی عضلات (دیاستاز)، توزیع چربی، وجود فتق، و محل افتادگی انتخاب میشوند. در ادامه رایجترینها را بهصورت دستهبندیشده میآورم:
1) تکنیکهای ابدومینوپلاستی (Tummy Tuck)
هدف: برداشتن پوست اضافه + سفتکردن دیواره شکم (در صورت نیاز) + بهبود خط کمر/شکم.
1.1 مینی ابدومینوپلاستی (Mini)
– مناسب: پوست اضافه و شلی محدود زیر ناف، ناف معمولاً در جای خود میماند.
– مزیت: برش کوتاهتر، نقاهت معمولاً سبکتر.
– محدودیت: برای افتادگی زیاد یا شلی بالای ناف کافی نیست.
1.2 ابدومینوپلاستی کامل (Full)
– مناسب: شلی پوست بالا و پایین ناف + دیاستاز متوسط تا شدید.
– معمولاً شامل:
– ترمیم دیاستاز (پلیکاسیون فاسیای عضلات راست شکمی)
– جابهجایی/بازسازی ناف
– برداشتن پوست اضافی گسترده
1.3 ابدومینوپلاستی گسترده (Extended)
– مناسب: وقتی پوست اضافه به پهلوها هم کشیده شده (بعد از کاهش وزن، افتادگی واضح پهلو).
– تفاوت: برش طولانیتر که به سمت پهلوها میرود تا «کمر» هم بهتر جمع شود.
1.4 ابدومینوپلاستی محیطی / کمربندی (Circumferential / Belt Lipectomy)
– مناسب: افتادگی ۳۶۰ درجه (شکم + پهلو + پشت/کمر)، شایع پس از کاهش وزن خیلی زیاد.
– نتیجه: بهبود همزمان شکم و پشت، اما اسکار کمربندی دور تنه.
1.5 فلور-د-لیس (Fleur-de-Lis)
– مناسب: پوست اضافهی شدید با «گشادی افقی» زیاد (بدنهای پس از کاهش وزن شدید) که فقط با کشیدن افقی جمع نمیشود.
– ویژگی: علاوه بر اسکار افقی پایین شکم، اسکار عمودی هم اضافه میشود (مثل T وارونه).
– مزیت: جمعکردن بهتر عرض شکم؛ عیب: اسکار بیشتر.
2) پانیکولکتومی (Panniculectomy)
هدف: برداشتن «آویز شکمی/پانیکولوس» بهصورت کارکردی (بهداشت، عفونتهای پوستی، محدودیت حرکت).
– معمولاً تمرکز اصلی روی فرمدهی ظریف و ترمیم عضلات نیست (هرچند در برخی موارد ترکیب میشود).
– در موارد منتخب ممکن است پیگیری پوشش بیمهای آسانتر از عمل زیبایی باشد (وابسته به قوانین/مدارک پزشکی).
3) لیپوساکشن و فرمدهی چربی (Body Contouring)
هدف: کاهش حجم چربی و بهبود کانتور؛ برای پوست خیلی شل بهتنهایی کافی نیست.
3.1 لیپوساکشن کلاسیک (SAL)
– مناسب: چربی موضعی با کیفیت پوست نسبتاً خوب.
3.2 لیپوساکشن با کمک انرژی (گزینههای متداول)
– PAL (کمک مکانیکی/ارتعاشی): گاهی برداشت یکنواختتر و سریعتر.
– UAL / VASER (اولتراسوند): برای چربیهای فیبروتیک، گاهی کمک به کانتور.
– Laser-assisted: در برخی پروتکلها با هدف جمعشدن مختصر پوست (اثر جمعشوندگی محدود و وابسته به پوست).
> نکته: انتخاب دستگاه کمتر از «تجربه جراح + انتخاب درست بیمار + مراقبت بعد از عمل» اهمیت ندارد.
3.3 لیپو + ابدومینوپلاستی (Lipoabdominoplasty)
– ترکیب رایج برای نتیجه بهتر در خط کمر/پهلو + برداشتن پوست اضافه.
– نیازمند رعایت اصول حفظ خونرسانی فلپ شکم؛ انتخاب جراح باتجربه مهم است.
4) تکنیکهای «سفتکردن دیواره شکم»
وقتی مشکل اصلی برآمدگی/شل شدن دیواره باشد:
4.1 پلیکاسیون دیاستاز (Rectus plication)
– بخیهکردن فاسیای عضلات راست شکم برای باریکتر شدن کمر و تختتر شدن شکم.
– معمولاً همراه ابدومینوپلاستی انجام میشود.
4.2 ترمیم فتق (Umbilical/Ventral hernia repair)
– اگر فتق وجود داشته باشد، همزمان ترمیم میشود.
– گاهی نیاز به مش (توری) دارد (بسته به نوع/اندازه فتق و نظر جراح).
5) تکنیکهای اندوسکوپیک/کمبرش (برای موارد خاص)
ابدومینوپلاستی اندوسکوپیک
– مناسب: پوست اضافه کم، ولی دیاستاز قابل توجه.
– مزیت: برش کمتر و اسکار کوچکتر.
– محدودیت: وقتی پوست زیادی باید برداشته شود، گزینهی خوبی نیست.
6) روشهای ترکیبی در بیماران پس از کاهش وزن زیاد
در «پس از بایپس/اسلیو» یا کاهش وزن شدید، معمولاً یک عمل کافی نیست:
– شکم (ابدومینوپلاستی/فلور-د-لیس/کمربندی)
– لیفت ران، لیفت بازو، لیفت سینه، لیفت پشت/برا رولها
– برنامهریزی مرحلهای برای کاهش عارضه و بهبود ترمیم زخم
ابدومینوپلاستی (تامیتاک) vs لیپوساکشن — تفاوت اصلی
لیپوساکشن
– کارش: برداشتن چربی و فرمدهی (کانتورینگ).
– پوست شل را جمع نمیکند (فقط ممکن است کمی سفتتر به نظر برسد اگر پوست کیفیت خوبی داشته باشد).
– عضلات/دیاستاز را اصلاح نمیکند.
– جای زخمها کوچکتر، نقاهت معمولاً سبکتر.
ابدومینوپلاستی
– کارش: برداشتن پوست اضافه + (در صورت نیاز) سفتکردن دیواره شکم/ترمیم دیاستاز + معمولاً جابهجایی ناف در نوع کامل.
– برای شکم افتاده/پوست آویزان و برآمدگی ناشی از دیاستاز بسیار مؤثرتر است.
– اسکار بزرگتر (معمولاً پایین شکم)، نقاهت سنگینتر از لیپو.
کِی کدام بهتر است؟
اگر اینها را دارید، لیپوساکشن مناسبتر است:
– چربی موضعی (شکم/پهلو) اما پوست نسبتاً کشسان و شلی کم
– وزن نزدیک به هدف و پایدار
– مشکل اصلی “حجم” است نه “پوست اضافه”
اگر اینها را دارید، ابدومینوپلاستی مناسبتر است:
– پوست اضافه و افتادگی (بعد از بارداری/کاهش وزن)
– خطوط چین زیر شکم یا آویز که با لیپو بدتر هم میشود
– دیاستاز (برآمدگی وسط شکم، مخصوصاً هنگام بلند شدن/سرفه)
– احتمال فتق (ناف یا شکم)
ترکیب ابدومینوپلاستی + لیپوساکشن (Lipoabdominoplasty)
این ترکیب خیلی رایج است، چون:
– ابدومینوپلاستی پوست اضافه و دیاستاز را اصلاح میکند
– لیپو میتواند پهلوها و بخشهایی از شکم را ظریفتر کند و کمر را خوشفرمتر نشان دهد
اما:
– باید با تکنیک درست انجام شود تا خونرسانی پوست شکم آسیب نبیند (پس انتخاب جراح باتجربه مهم است).
– همهی نواحی شکم را نمیشود با شدت زیاد همزمان لیپو کرد (به تشخیص جراح).
—
ریسکها بهطور خلاصه
لیپوساکشن
– ناهمواری، عدم تقارن، شلی بیشتر پوست (اگر پوست کیفیت خوبی نداشته باشد)
– سروما، کبودی، بیحسی موقت
ابدومینوپلاستی (± لیپو)
– سروما، خونریزی، عفونت، بدجوشخوردن زخم/اسکار
– نکروز پوست (ریسک بالاتر با نیکوتین)
– لخته خون (DVT/PE) در افراد پرخطر
– تغییر حس پوست، جابجایی/ظاهر ناف
> نیکوتین (سیگار/قلیان/ویپ/پچ) یکی از مهمترین عوامل افزایش عارضه در تامیتاک است.
نقاهت معمول (تقریبی)
– لیپوساکشن: کار سبک ۳–۷ روز، ورزش ۲–۴ هفته (بسته به وسعت)
– ابدومینوپلاستی: کار سبک ۱۰–۱۴ روز، فعالیت سنگین ۴–۶ هفته
– ورم و شکل نهایی: چند ماه زمان میبرد.
یک راهنمای تصمیم خیلی سریع جراحی لیفت شکم
– پوست اضافه ندارم، فقط چربی دارم → لیپوساکشن
– پوستم شل/آویزان است یا زیر ناف چین میخورد → ابدومینوپلاستی
– هم چربی پهلو دارم هم پوست اضافه/دیاستاز → ترکیبی (لایپوابدومینوپلاستی)
دوران نقاهت ابدومینوپلاستی (تامیتاک) — از روز اول تا چند ماه
> زمانها تقریبیاند و به وسعت جراحی لیفت شکم (مینی/کامل/اکستندد)، انجام ترمیم دیاستاز/فتق، لیپوساکشن همزمان، سن و وضعیت سلامتی بستگی دارد. برنامه دقیق را همیشه طبق دستور جراحتان تنظیم کنید.
24–48 ساعت اول
– درد/سفتی و کشش شکم طبیعی است؛ معمولاً با مسکنها کنترل میشود.
– راه رفتن کوتاه و مکرر از همان روز اول خیلی مهم است (برای پیشگیری از لخته خون).
– اغلب افراد کمی خمیده راه میروند تا کشش روی بخیه کم شود.
– ممکن است درن (لوله خروج مایع) داشته باشید.
– خوابیدن معمولاً به حالت طاقباز با بالش زیر زانو (یا حالت نیمهنشسته) راحتتر است.
هفته اول (روز 1 تا 7)
– معمولاً بیشترین ورم و کبودی در همین دوره است.
– مراقبتهای رایج:
– پوشیدن گن/کمربند طبق دستور (زیاد یا کمکردنِ خودسرانهاش میتواند مشکلساز شود).
– تخلیه و ثبت حجم درنها (اگر دارید).
– دوش گرفتن: بسته به نظر جراح، گاهی بعد از 48–72 ساعت ممکن میشود؛ اما وان/استخر ممنوع.
– فعالیت:
– پیادهروی سبک در خانه، چند بار در روز.
– بلند کردن بار، زور زدن، سرفه شدید بدون حمایت شکم ممنوع/محدود.
– مشکلات شایع:
– یبوست (بهخصوص با مسکنهای مخدر) → آب کافی، فیبر، نرمکننده مدفوع طبق توصیه پزشک.
هفته دوم (روز 8 تا 14)
– بسیاری از افراد میتوانند به کارهای سبک روزمره برگردند.
– بازگشت به کار اداری/سبک: معمولاً حدود 10 تا 14 روز (اگر مینی باشد گاهی زودتر).
– درنها اگر خروجی کم شود، معمولاً در همین بازه یا کمی زودتر خارج میشوند (کاملاً وابسته به جراح و میزان ترشح).
– هنوز ورم دارید و “نتیجه نهایی” دیده نمیشود.
هفتههای 3 تا 6
– وضعیت راه رفتن و ایستادن معمولاً صافتر میشود.
– ورزش و فعالیت سنگین: غالباً از 4 تا 6 هفته به بعد بهتدریج (با اجازه جراح).
– تمرینات شکم/کرانچ/وزنه سنگین معمولاً دیرتر آزاد میشود، بهویژه اگر ترمیم دیاستاز انجام شده باشد.
– ممکن است نواحیای از پوست شکم بیحس یا مورمور باشد؛ این میتواند هفتهها تا ماهها طول بکشد.
6 هفته تا 3 ماه
– بخش زیادی از ورم میخوابد، لباس بهتر مینشیند.
– شروع/ادامه مراقبت اسکار (اگر جراح اجازه دهد):
– ژل یا ورق سیلیکون
– ماساژ اسکار (در زمان مناسب)
– ضدآفتاب روی اسکار (برای تیره نشدن)
3 تا 12 ماه
– شکل نهایی معمولاً در این بازه تثبیت میشود.
– اسکار به مرور کمرنگتر و نرمتر میشود (ولی کاملاً محو نمیشود).
چه زمانی میتوان رانندگی کرد؟
معمولاً وقتی:
– مسکنهای خوابآور/مخدر مصرف نمیکنید،
– میتوانید راحت ترمز ناگهانی بگیرید و بچرخید،
– درد قابل کنترل است.
(در بسیاری از افراد حدود 1–2 هفته؛ اما متغیر است.)
نکات کلیدی برای کاهش عارضه و بهتر شدن نتیجه جراحی لیفت شکم
– قطع نیکوتین (سیگار/قلیان/ویپ/پچ نیکوتین) قبل و بعد از عمل بسیار مهم است؛ نیکوتین خطر نکروز پوست و بدجوشخوردن زخم را بالا میبرد.
– راه رفتن منظم + آب کافی + تغذیه پروتئینی (ترمیم زخم بهتر).
– وزن ثابت؛ نوسان وزن نتیجه را خراب میکند.
– گن را دقیقاً طبق دستور استفاده کنید (نه خیلی شل، نه خیلی سفت).
علائم هشدار که باید فوری به پزشک/اورژانس اطلاع دهید
– تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرفه خونی، تورم/درد شدید ساق پا (شک به لخته)
– تب بالا، لرز، قرمزی رو به گسترش، ترشح بدبو
– خونریزی زیاد یا افزایش ناگهانی تورم یکطرفه
– درد غیرقابل کنترل، سیاه/تاولی شدن پوست اطراف زخم
– کاهش ادرار یا استفراغ مداوم/ناتوانی در خوردن و نوشیدن